دریاچه‌ها و تالاب‌های استان کرمان

ویرایش

 
 
 

چاله لوت: چاله لوت که یکی از آبگیرهای منطقه به شمار می‌رود، در شمال شرقی کوه‌های کرمان واقع شده است و از خشک‌ترین و کم‌آب‌ترین حوزه‌های آبریز ایران است اما کناره غربی آن به علت مجاورت با کوه‌های کرمان نسبتاً مرطوب‌تر از دیگر نقاط آن است. رود شور در شمال بیرجند و رود شور گز در جنوب این آبگیر از مهم‌ترین رودهای چاله لوت می‌باشند.

دریاچه هامون جازموریان: تالاب جازموریان در جنوب شرقی استان کرمان و در مرز این استان با سیستان و بلوچستان قرار دارد و به جهت قرار گرفتن در منطقه‌ای کم‌آب، به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع آبی استان کرمان به شمار می‌رود.

تالاب جازموریان که در ارتفاع 350 متری از سطح دریا قرار گرفته است به وسیله رودخانه هلیل رود و رودخانه بمپور (در شرق تالاب) تغذیه می‌شود و بنا به فصول مختلف سال وسعت آن تغییر می‌کند. این تالاب با وسعتی معادل 200 هزار هکتار یکی از بکرترین اکوسیستم‌های ایران می‌باشد.

برخلاف تمام هامون‌های بسته درونی ایران، خاک‌های هامون جازموریان چندان شور نیست و زمین آن از قلوه سنگ‌ها و لایه‌های شنی و آهکی تشکیل شده است. در واقع دلیل این امر این است که آب در دریاچه جازموریان ساکن نیست و زهکش طبیعی دارد. در گذشته رودهای هلیل رود و بمپور در جنوب غربی این دریاچه به دریای عمان می‌ریختند اما در دوره‌های اخیر زمین‌شناسی بر اثر چین خوردگی زمین دره مسدود شده و این دریاچه را به صورت کنونی درآورده است.

در اثر خشکسالی‌های سال‌های اخیر در استان کرمان و احداث سدهای متعدد بر روی رودخانه‌های این استان از جمله هلیل‌رود، متأسفانه بخش قابل توجهی از این دریاچه و مراتع اطراف آن کاملاً خشک شده و هر روز بر شدت خسارت‌ها افزوده می‌شود. این امر سبب به هم خوردن چرخه مهاجرت پرندگان به این باتلاق شده است و حضور پرندگان سیبری در این باتلاق آنقدر کمرنگ شده که تقریباً می‌توان گفت به صفر رسیده است.

دریاچه ترشاب: این دریاچه فصلی در فاصله 13 کیلومتری شهر بردسیر و در نزدیکی روستای ترشاب واقع شده است.

دریاچه سد جیرفت: سد جیرفت بزرگ‌ترین سد مخزنی استان کرمان است که در 40 کیلومتری شمال غربی شهرستان جیرفت در محل تنگ نراب بر روی رودخانه هلیل رود در دامنه کوه‌های زاگرس به منظور ذخیره آب و تولید برق در بهمن ماه سال 1370 خورشیدی احداث شده است. سد جیرفت یک سد بتنی دو قوسی است که ارتفاع آن از پی 134 متر و طول تاج آن 277 متر است. ضخامت این سد بین 17 متر در کف تا 5 متر در تاج متغیر است.

دریاچه سد بافت: سد مخزنی بافت در فاصله 160 کیلومتری جنوب غربی کرمان و در فاصله 4 کیلومتری شمال شرق بافت در منطقه آسیاب جفته واقع شده است. این سد از نوع سد خاکی سنگریزه‌ای با هسته رسی قائم می‌باشد. طول تاج آن 1137، عرض تاج 10 و ارتفاع سد از بستر رودخانه 62/5 متر است. دریاچه این سد می‌تواند 40 میلیون مترمکعب آب را در خود ذخیره نماید.

این سد به منظور تأمین آب شرب، مصارف صنعتی و تأمین آب کشاورزی شهرهای بافت و بزنجان و همچنین کنترل سیلاب‌ها و رواناب‌های فصلی رودخانه بافت احداث شده است.

دریاچه حلبی ساز: از دیگر دریاچه‌های استان کرمان دریاچه حلبی ساز است که در شهرستان بردسیر واقع شده است.